Onderwerpen

Plenair

Welkom in het nieuwe NAD
Lous Rijssenbeek, longarts
Nederlands Astmacentrum Davos

Het NAD bestaat ruim 120 jaar en is gesticht als sanatorium voor Nederlandse tuberculose patiënten. Sinds 1950 staat astma centraal in het NAD en sinds 2000 ernstig en moeilijk te behandelen astma.

Leerdoelen:
- Het weten van wat is zo speciaal is aan Davos dat er een Nederlands ziekenhuis is gevestigd.
- Kennis over ontwikkelingen in het nieuwe NAD.


Ernstig of moeilijk te behandelen astma, hoe kan je dat onderscheiden bij adolescenten en volwassenen
Lous Rijssenbeek, longarts
Nederlands Astmacentrum Davos

In de huidige richtlijnen worden definities gegeven van ernstig en moeilijk te behandelen astma
- De vertaling van de richtlijnen naar de praktijk.
- Zijn er speciale aandachtspunten bij adolescenten?


Nieuwe behandelingen van ernstig astma
Saar van Nederveen-Bendien, longarts
HagaZiekenhuis Den Haag

Het inzicht dat astma niet één dezelfde ziekte is, maar moet worden beschouwd als een syndroom bestaande uit verschillende fenotypes met onderliggend verschillende pathofysiologische mechanismen, is inmiddels breed geaccepteerd. Dit heeft onder andere consequenties voor de behandeling van astma. De behandelingsmogelijkheden voor (ernstig) astma zijn de afgelopen jaren dan ook sterk uitgebreid. De belangrijkste ontwikkelingen hebben plaats gevonden op het gebied van de monoklonale antilichamen. Naast anti IgE voor allergisch astma, kunnen we patiënten met ernstig eosinofiel astma nu ook behandelen met anti IL-5 en er zullen de komende jaren nog vele nieuwe antilichamen volgen. Ook niet medicamenteuze behandelingen komen aan bod, waaronder bronchiale thermoplastiek. Voor deze behandeling is recentelijk in Nederland vergoeding aangevraagd. Tenslotte is er voor patiënten met huisstofmijt allergisch astma nu sublinguale immunotherapie (SLIT).

Leerdoelen:
- Verschillende fenotypes van astma kunnen onderscheiden/ herkennen.
- De indicatie stelling van nieuwe behandelmogelijkheden voor (ernstig) astma begrijpen, en de rol van de longverpleegkundige
  hierin.

 

Yoghurt en Yoga
Elsa Gerretsen
Fysiotherapeut, NAD

In het Nad wordt 1 x per week een yoga moment aangeboden waar patiënten zich voor kunnen aanmelden. De nadruk in deze yoga sessies ligt op de ademhaling. Voor veel patiënten is ademhaling iets wat ze tot nu toe geen positieve ervaring heeft opgeleverd. In de yoga proberen we op een indirecte manier, via de verschillende houdingen, de patiënten te laten ervaren wat het effect van een goede ademhaling tijdens beweging en in rust kan zijn. Een belangrijk aandachtspunt is dat de patiënten ervaren dat het niet het belangrijkste is dat ze precies uitvoeren wat er wordt gevraagd maar dat ze gaan ervaren waar hun grenzen liggen en hier ook naar gaan handelen. Leidraad is hierbij altijd de vloeiende ademhaling en niet hoe lang ze een oefening kunnen volhouden of hoever ze komen in een houding.

Leerdoelen:
- De deelnemer ervaart de invloed van een gereguleerde vloeiende ademhaling bij inspanning.
- De deelnemer ervaart het de rol die het diafgrama speelt bij de ademhaling en de rol die de rib mobiliteit hierbij speelt.

 

WORKSHOPS

Astma en zwangerschap
Saar van Nederveen-Bendien, longarts
HagaZiekenhuis Den Haag

Astma is een chronische longaandoening die veel op jonge leeftijd voorkomt. Nederland telt op dit moment meer dan 500.000 patiënten met astma, waarvan een groot aantal vrouwen in hun vruchtbare leeftijd. Naar schatting heeft 6-10% van alle zwangeren astma. Astma tijdens de zwangerschap verdient speciale aandacht gezien de potentieel nadelige effecten voor het ongeboren kind en het beloop van de zwangerschap bij een slecht gecontroleerd astma. Het belang van een goede astma controle tijdens de zwangerschap wordt vaak onderschat. Bovendien bestaat de neiging tot het stoppen of minderen van de inhalatie medicatie door oa vrees voor teratogene effecten van medicatie. Het huidige inzicht is dat het behandelen met astma medicatie veel veiliger is dan het accepteren van astma symptomen en exacerbaties. Dit inzicht is nog niet goed bekend onder de diverse zorgverleners die patiënten met astma tijdens de zwangerschap begeleiden. Helaas leidt dit regelmatig tot onderbehandeling van en onzekerheid bij de patiënt. Educatie van zowel de patiënten als de betrokken zorgverleners is hiervoor van groot belang. Voor het monitoren van zwangere vrouwen met astma zijn aanvullende testen beschikbaar naast de ACQ en spirometrie. FeNO (de meting van stikstof oxide in de uitademingslucht) is een eenvoudige methode die hierin een belangrijke rol lijkt te hebben.

Leerdoelen:
- De behandeldoelen van astma tijdens de zwangerschap met als belangrijk onderdeel; educatie.
- Het monitoren van patiënten met astma tijdens de zwangerschap, en de rol van de longverpleegkundige hierin.

 

De rol van steroïden in de behandeling van astma: werking en bijwerkingen.
Bart-Jan Yntema, kinderarts
Nederlands astmacentrum Davos

Leerdoelen:
- De plaats weten van inhalatiesteroiden en systemische steroiden in de behandeling van astma. Wat zijn de onderlinge verschillen en overeenkomsten.
- De rol van steroiden in de behandeling van astma: werking en bijwerkingen.

 

Astma patiënt met overgewicht, een probleem of juist een uitdaging?
Yasemin Türk, arts in opleiding tot longarts
Franciscus Gasthuis Rotterdam

Obesitas is een groeiend probleem en gaat gepaard met veel gezondheidsrisico’s. Ook onder astma patiënten wordt overgewicht en obesitas steeds vaker gezien. Obesitas bij astma patiënten gaat gepaard met een slechtere astmacontrole, meer ziekenhuisopnames en meer ziekteverzuim. Ook blijkt dat inhalatiecorticosteroïden minder effectief zijn bij een deel van deze patiënten. Kortom, een uitdaging in de praktijk! Tijdens deze workshop behandelen we het effect van obesitas op de longfunctie en met name bij astma. Aan de hand van casussen leren we hoe we deze patiënten het beste kunnen behandelen zowel medicamenteus als niet medicamenteus. Het effect van dieet, beweegprogramma’s en zelfs chirurgische interventies zullen aan bod komen.

Leerdoelen:
- De cursist is in staat om de specifieke problemen met astmapatiënten met overgewicht of obesitas te benoemen.
- De cursist is op de hoogte van de verschillende interventie mogelijkheden bij obesitas en astma en is in staat om de obese
  astmapatiënt optimaal te behandelen.

 

Astma en Angst
Harry Horsman, klinisch psycholoog
Nederlands astmacentrum Davos

Veel astmapatiënten herkennen de relatie tussen stress en benauwdheid. Angst gaat gepaard met een stressreactie van het lichaam en kan benauwdheid ontlokken of verergeren. Angst kent grofweg twee vormen, angst vanwege herinneringen aan gebeurtenissen uit het verleden en angst voor gebeurtenissen in de toekomst. Iemand kan bijvoorbeeld angstig worden vanwege de herinnering aan een ingrijpende benauwdheidsaanval waarbij hij/zij het idee had te stikken, maar iemand kan ook angstig worden bij de gedachte aan het omhoog lopen op een trap omdat dit benauwdheid kan ontlokken. Beide vormen van angst gaat gepaard met enkele kenmerkende klachten en kenmerkend gedrag. Beide angsten vragen een aparte benadering en behandeling. De workshop Astma en angst geeft uitleg over het ontstaan van verschillende vormen van angst, hoe angstklachten en angstgedrag te herkennen en deze te bespreken met de patiënt. De workshop geeft praktische handvatten om in het verpleegkundig contact gerichte adviezen te geven aan de patiënt om te leren omgaan met zijn of haar angst.

Leerdoelen:
- Kennis opdoen van de twee verschillende vormen van angst en deze kunnen herkennen in de praktijk.
- Praktische vaardigheden aanleren om gericht advies te kunnen geven hoe de angst te verminderen.